Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτισμικός Σχετικισμός(Cultural relativism). Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτισμικός Σχετικισμός(Cultural relativism). Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 31 Ιανουαρίου 2011

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ;



Πριν λίγες μέρες, στο εξώφυλλο ένθετου περιοδικού κυριακάτικης έκδοσης ελληνικής εφημερίδας υπήρχε η φωτογραφία της Ayaan Hirsi Ali. Στις σελίδες του περιοδικού γινόταν αναφορά στη ζωή, στις ιδέες και στη δράση αυτής της ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας γυναίκας της εποχής μας.

Η Ayaan Hirsi Ali είναι η γυναίκα της φωτογραφίας που βλέπετε. Δηλώνει Μουσουλμάνα-άθεη. Γεννήθηκε στη Σομαλία. Έζησε την εφηβεία της στην Κένυα, τηρώντας τους κανόνες της σαρία και έχοντας πάντοτε καλυμμένο το κεφάλι, όπως συνηθίζουν μάλλον οι πιο πολλές θρησκευόμενες Μουσουλμάνες. Όταν ο Αγιατολλάχ Χομεϊνί καταδίκασε σε θάνατο τον Salman Rushdie (1988), η νεαρή Ayaan είχε υποστηρίξει ένθερμα την απόφαση του Ιρανού ηγέτη.

Ένας επικείμενος ανεπιθύμητος γάμος της νεαρής γυναίκας, που είχε αποφασισθεί από τον πατέρα της, υπήρξε η αφορμή να διαφύγει η Ayaan Hirsi Ali στην Ολλανδία, όπου της αποκαλύφθηκε ένας καινούργιος κόσμος και άγγιξε πρωτόγνωρες αλήθειες για τη ζωή και τον κόσμο….

Η Ayaan Hirsi Ali έχει υποστεί κλειτοριδεκτομή, όπως συμβαίνει στη συντριπτική πλειοψηφία των Μουσουλμάνων γυναικών που ζουν κυρίως σε χώρες του ‘Κέρατος της Αφρικής’. Υπήρξε μέλος της....

Τετάρτη 22 Δεκεμβρίου 2010

Αριστοτέλης, Ισλάμ και Ευρώπη


Παρακολουθήσαμε την τελευταία, με θέμα «Οι πολιτιστικές ρίζες της Ευρώπης», στο εντυπωσιακό μαρμάρινο μέγαρο της Πανεπιστημίου, έργο του Χάνσεν, που θεωρείται ένα από τα ωραιότερα δείγματα του νεοκλασικισμού παγκοσμίως.
Τα ερωτήματα για το πολιτιστικό στάτους της Ευρώπης δεν είναι σημερινά: ποιες είναι οι πνευματικές ρίζες, η ταυτότητα της Ευρώπης; Και ποια είναι η θέση του μεσαιωνικού Ελληνισμού; Τα ερωτήματα δεν είναι σχολαστικά. Αφορούν το σήμερα, καθώς οι μετακινήσεις πληθυσμών θέτουν ζητήματα πολιτιστικών ταυτοτήτων.
Είναι χαρακτηριστικός ο σάλος που ξέσπασε πριν από δύο χρόνια στη Γαλλία από το μπεστ σέλερ του ιστορικού Σιλβέν Γκουγκενέμ «Ο Αριστοτέλης στο Mont Saint Michel» (εκδ. Ολκός 2009). Ο Γκουγκενέμ άσκησε σκληρή κριτική στις πρόσφατες απόψεις ακαδημαϊκών κύκλων στην Ευρώπη -κυρίως από το χώρο της μεταμοντέρνας αναθεωρητικής ιστοριογραφίας- οι οποίοι αμφισβήτησαν την επίδραση της κλασικής Ελλάδας στο δυτικό πολιτισμό, υποστηρίζοντας πως οι Δυτικοί γνώρισαν τον Αριστοτέλη από τις αραβικές μεταφράσεις. Και κατηγόρησαν τον Γκουγκενέμ ότι επιχειρεί να υποτιμήσει την προσφορά των Αράβων στο δυτικό πολιτισμό!
Ο Γάλλος καθηγητής, μέσα σε ένα κλίμα ισλαμοφοβίας, έχασε....

Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2010

Εθνοκεντρισμός vs Πολιτισμικός σχετικισμός (Cultural relativism)



Εθνοκεντρισμός (ετυμ. "έθνος" + "κέντρο") είναι η χρήση της ιδιαίτερης εθνικής κουλτούρας ή πολιτισμού ως μέτρο σύγκρισης και κριτικής θεώρησης άλλων κουλτουρών ή πολιτισμών από μεμονωμένα άτομα ή κοινωνικές ομάδες, περικλείοντας συχνά και την πεποίθηση για την ανωτερότητα της.

Κατ’ ουσίαν ο εθνοκεντρισμός υποδηλώνει μια αδυναμία πρόσληψης του πολιτισμού μιας διαφορετικής φυλετικής ή εθνικής ομάδας με διαφορετική θρησκεία και ήθη, γλώσσα, πολιτικό ή οικονομικό σύστημα. Τούτο, γιατί η αντίληψη ενός εθνοκεντρικού συστήματος σκέψης στηρίζεται στην υπόθεση ότι ο κόσμος και η πραγματικότητα είναι τμήμα του δικού του πολιτισμικού συστήματος αξιών. Ο εθνοκεντρισμός συνδέεται με το πρόβλημα των κοινωνικών προκαταλήψεων εξαιτίας των οποίων τα άτομα που ανήκουν σε μια κοινωνία μπορεί να αισθανθούν εχθρότητα απέναντι σε κοινότητες με διαφορετική κοινωνική συγκρότηση ή πολιτιστική προέλευση. Υποδηλώνει, επίσης, την αδυναμία αντίληψης μιας κοινής βάσης στην ανθρωπότητα, πίσω από τις επιφανειακές παραλλαγές των κοινωνικών και πολιτισμικών παραδόσεων. Υποστηρίζεται ότι ο εθνοκεντρισμός συναντάται σε όλες τις κοινωνίες και μπορεί να είναι ένα φαινόμενο κοινό σε όλους τους πολιτισμούς.

Η έννοια του ευρωπαϊκού εθνοκεντρισμού προσδιορίζει τοπικά τα παραπάνω, θέτοντας ως βάση του δυτικού πολιτισμού τα πολιτισμικά –ή πολιτιστικά- επιτεύγματα του ευρωπαϊκού χώρου και του αυτοπροσδιορισμού του ως φυσική συνέχεια του κλασικού ελληνικού πολιτισμού.

Ως πολιτισμικό σχετικισμό, σε αντιπαράθεση με την έννοια του εθνοκεντρισμού, είναι δυνατόν να θεωρήσουμε την ιδέα πως κάθε πολιτισμός ή έθνος πρέπει να κρίνεται με βάση τις δικές του αξίες και πρότυπα συμπεριφοράς και όχι βάσει των αξιών ή των προτύπων συμπεριφοράς ενός άλλου πολιτισμού ή έθνους. «Ο πολιτισμικός σχετικισμός είναι ουσιαστικά μια μεθοδολογική προσέγγιση στο ζήτημα της φύσης και του ρόλου των αξιών σε ένα πολιτισμό». Ως τέτοια, μας ωθεί να συνειδητοποιήσουμε ότι οι αξίες με τις οποίες ζει ένα ανθρώπινο σύνολο, συνδέονται άρρηκτα με το ιδιαίτερο είδος πολιτισμικής καλλιέργειας την οποία βιώνει αυτό το σύνολο. Είναι, επίσης, μια αναγκαία οπτική γωνία, αν επιθυμεί να κατανοήσει κανείς τις διαρκείς μεταβολές και διαφορετικές διαστάσεις μιας παγκόσμιας, εξελισόμενης πολυπολιτισμικής κοινωνίας. 

Σκοπός της μελέτης(της Φωτεινής Κομνηνού) που ακολουθεί είναι,.....